Translate

Saturday, October 16, 2010

Chín ngư dân Quảng Ngãi đã liên lạc được với gia đình

Theo RFI

Tàu thuyền của ngư dân Quảng Ngãi neo đậu tại cảng Dung Quất.
Tàu thuyền của ngư dân Quảng Ngãi neo đậu tại cảng Dung Quất.
Ảnh: Reuters
Thanh Phương

Theo tin từ báo chí trong nước, hôm nay 16/10, sau nhiều ngày trôi dạt trên biển, 9 ngư dân Quảng Ngãi đã có thể liên lạc được với gia đình. Theo báo Tuổi Trẻ, anh Lưu, một trong 9 ngư dân, cho biết là sau khi Trung Quốc thả ra, chiếc tàu của họ đã bị chết máy, toàn bộ lương thực, nước uống, dầu máy đều cạn kiệt và họ đã phải dùng chăn, mùng căng lên làm buồm để điều khiển con tàu.

Đến trưa nay, khi họ bắt đâu kiệt sức và vô vọng, 9 ngư dân Quảng Ngãi mới được tàu tuần tra của Trung Quốc cứu và kéo về đảo Trụ Cẩu, thuộc quần đảo Hoàng Sa. Họ đã liên lạc với gia đình qua điện thoại của các thuyền viên Trung Quốc. Hôm nay, Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam Hồ Xuân Sơn đã gặp đại sứ Trung Quốc để yêu cầu xác minh thông tin nói trên và thông báo cho phía Việt Nam để đưa ngư dân và tàu cá về nhà.

Chín ngư dân Quảng Ngãi đã bị Trung Quốc bắt giữ từ ngày 11/9. Họ bị cáo buộc là đã sử dụng chất nổ để đánh cá và bị buộc phải nộp phạt mới được thả ra. Tuy nhiên, phía Việt Nam đã bác bỏ lời cáo buộc đó, khẳng định các ngư dân nói trên đã hoạt động bình thường trong lãnh hải Việt Nam. Hà Nội đã đòi trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện cho 9 ngư dân Quảng Ngãi.

Đến ngày 11/10, ngay trước ngày khai mạc Hội nghị các Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc mới thông báo cho đồng nhiệm Việt Nam là các ngư dân đó đã được thả ra. Thế nhưng, từ đó cho đến trưa hôm nay, 9 ngư dân vẫn biệt tăm, khiến gia đình rất lo lắng. Hôm nay, tuy mừng là đã bắt liên lạc được với các ngư dân nhưng gia đình họ chưa hết lo, khi nào mà thân nhân của họ vẫn còn trên biển.

Cũng liên quan một phần với Việt Nam, Ủy ban Sông Mêkông ( MRC ) yêu cầu nên đình hoãn các dự án đập thủy điện trong 10 năm. Trong một nghiên cứu được công bố hôm qua, Uỷ ban Sông Mêkông cho rằng phải có thời gian để nghiên cứu cặn kẽ những nguy cơ của các đập này đối với hệ sinh thái và người dân sống ven sông, trước khi tiến hành xây các đập thủy điện.

Tuy nhiên, Ủy ban Sông Mêkông chỉ là một cơ quan có tính chất tham vấn và cũng chỉ bao gồm bốn quốc gia Việt Nam, Cam Bốt, Lào và Thái Lan, chứ không có liên quan đến Trung Quốc, quốc gia ở thượng nguồn. Bản nghiên cứu nói trên của Ủy ban Sông Mêkông sẽ được các nước có liên hệ phân tích trong nhiều ngày.

Từ nhiều năm năm qua, các tổ chức bảo vệ môi trường vẫn đấu tranh để bảo vệ sông Mêkông, nổi tiếng là sông có nhiều cá nhất thế giới và là khu vực sinh sống của 60 triệu người.

Friday, October 15, 2010

Biển Đông Nam Á hay Biển Nam Trung Hoa

2010-10-14

Trong nỗ lực đổi tên biển Nam Trung Hoa thành Biển Đông Nam Á, tổ chức Nguyễn Thái Học Foundation đang vận động hàng ngàn chữ ký của nhiều dân tộc khác nhau để tìm sự xác lập lại cái tên chính xác của khu vực tranh chấp này.

Courtesy Middlebury.edu

Các quốc gia khu vực biển đông.


Cần sự đồng tình của nhiều quốc gia ĐNÁ

Mặc Lâm phỏng vấn ông Lý Kinh Dương, chủ tịch Hội Đồng Quản Trị của tổ chức này để biết thêm chi tiết.

Mặc Lâm:
Thưa ông, việc vận động chữ ký của người Việt để thay thế tên Biển Đông mà Trung Quốc gọi là Biển Nam Trung Hoa thành Biển Đông Nam Á, ông nghĩ nó sẽ có tác dụng gì và sau khi chữ ký được tập trung thì công việc kế tiếp sẽ là gì ?

Lý Kinh Dương:
Không phải chúng tôi là những người nghĩ ra vấn đề cần phải đổi tên biển này, mà tôi nghĩ là nhiều người, nhiều học giả cũng đã viết những bài trước đây, trước khi chúng tôi đưa ra việc vận động đổi tên biển này. Bởi vì đó là một phương thức ôn hòa nhưng rất thiết thực.
Biển Nam Trung Hoa (South China Sea) là một cái tên trước kia do thương nhân người Bồ Đào Nha chưa biết đến vùng này nhiều, nên người ta mới gọi cái tên biển đó. Vì nó nằm ở phía Nam của nước Trung Hoa
Thiết thực là vì cái tên Biển Nam Trung Hoa (South China Sea) là một cái tên trước kia do thương nhân người Bồ Đào Nha chưa biết đến vùng này nhiều, nên người ta mới gọi cái tên biển đó. Vì nó nằm ở phía Nam của nước Trung Hoa, tức là cái biển đó nằm ở phía Nam của một nước lớn, thành thử về mặt địa lý thì chúng có cái chính nghĩa, cái logic để mà đòi hỏi đổi tên biển.

Mặc Lâm:
Ông nghĩ là tổ chức nào của thế giới có thẩm quyền để thay đổi tên biển, thưa ông?

Lý Kinh Dương
: Về vấn đề thẩm quyền thì tôi không nghĩ rằng tổ chức nào có thẩm quyền cả, nhưng họ xét lại vấn đề. Trong nội dung của bản kiến nghị đó thì chúng tôi đưa ra lý do tại sao chúng ta cần phải đổi tên. Không biết anh có để ý tới vụ đổi tên quần đảo Hoàng Sa mà chúng ta yêu cầu Hội Địa Lý Quốc Gia Hoa Kỳ (National Geographic Society) làm hay không?
Hải quân Trung Quốc thường xuyên biểu dương lực lượng ở vùng biển Nam Hải. AFP
Hải quân Trung Quốc thường xuyên biểu dương lực lượng ở vùng biển Nam Hải. AFP
Họ không phải là một cơ quan thẩm quyền về vấn đề chính trị mà họ chỉ làm bản đồ thôi. Nhưng tiếng nói của họ có ảnh hưởng về giáo dục thì chúng ta yêu cầu điều đó và họ thấy đúng nên họ đổi theo yêu cầu của chúng ta. Kiến thức của nhân loại cần phải cập nhật hóa đối với tình hình thực tế.
National Geographic Society không phải là một cơ quan thẩm quyền về vấn đề chính trị mà họ chỉ làm bản đồ thôi. Nhưng tiếng nói của họ có ảnh hưởng về giáo dục thì chúng ta yêu cầu điều đó và họ thấy đúng nên họ đổi theo yêu cầu của chúng ta
Những đối tượng mà chúng tôi yêu cầu gồm có 11 hội địa lý trên thế giới, và trong đó có Hội Địa Lý Quốc Gia Hoa Kỳ là hội địa lý lớn nhất. Ngoài ra chúng tôi cũng gởi yêu cầu này đến các lãnh đạo của của 11 quốc gia Đông Nam Á.
Đối với kiến thức của nhân loại về vùng biển đó về mặt địa lý thì các cơ quan truyền thông, những cơ sở địa lý giáo dục họ đổi lại như vậy.

Ngay cả ông Tổng Thống Phi Luật Tân vừa rồi cũng nói rằng hy vọng chúng ta không phải gọi biển này bằng cái tên "Biển Nam Trung Hoa". Có nghĩa là ông ta là một vị tổng thống, ông ta không có cái quyền đổi tên, mà ông chỉ "hy vọng". Cái từ "hy vọng" ở đây có nghĩa rằng là mọi người ở Đông Nam Á hãy cùng vận động để đổi tên biển này lại cho nó phù hợp với hoàn cảnh địa lý của chúng ta.
Ngay cả ông Tổng Thống Phi Luật Tân vừa rồi cũng nói rằng hy vọng chúng ta không phải gọi biển này bằng cái tên "Biển Nam Trung Hoa"
Kiến nghị thư này sẽ đến những hội địa lý của các nước đó với những người dân đang ủng hộ chúng ta, đồng thời đưa kiến nghị thư đến các vị nguyên thủ lãnh đạo các nước Đông Nam Á.


Đổi tên chỉ là cho phù hợp với vùng địa lý Đông Nam Á


Mặc Lâm:
Ông vừa nhắc đến các vị lãnh đạo Đông Nam Á, thế ông có dự kiến là thế lực của Trung Quốc có thể cản trở ước muốn đổi tên biển này hay không, đặc biệt là về vấn đề ngoại giao và bang giao với Trung Quốc, thưa ông?

Lý Kinh Dương:
Vâng. Chúng ta thấy rằng Trung Hoa từ hồi nào tới giờ họ vẫn dùng mọi hình thức ngoại giao để mà khống chế một vài nước ở trong vùng Đông Nam Á về vấn đề Biển Đông. Họ nằng nặc đòi vấn đề song phương chứ không phải đa phương, thì về vấn đề đổi tên biển họ có khả năng khống chế hay không?
Nếu không có chiến dịch này mà chỉ có các vị nguyên thủ lãnh đạo của các nước đó đưa vấn đề này ra cho Trung Hoa thì họ có thể "lobby" để khống chế chuyện này, cho nên làm thế nào để thế giới lên tiếng rằng vấn đề này là của Đông Nam Á chứ không phải thuộc chính quyền nước Đông Nam Á, cho nên người dân Đông Nam Á, trong đó có người dân Việt Nam, phải lên tiếng để các vị nguyên thủ lãnh đạo đó không có cách nào lựa chọn được cả.
Trung Hoa từ hồi nào tới giờ họ vẫn dùng mọi hình thức ngoại giao để mà khống chế một vài nước ở trong vùng Đông Nam Á về vấn đề Biển Đông. Họ nằng nặc đòi vấn đề song phương chứ không phải đa phương
Cho dù Trung Hoa khống chế họ, họ có thể nói "cái này không phải của tôi, cái này là của dân tôi muốn". Một khi người dân
Khu vực biển đang có tranh chấp được gọi là Biẽn Đông Nam Á
Khu vực biển đang có tranh chấp được gọi là Biẽn Đông Nam Á
muốn, đa số đông đảo như vậy thì Trung Hoa không thể ảnh hưởng được; họ không thể khống chế được.

Trước mắt chúng ta thấy là sẽ được một chứ ký của ông tổng thống Phi Luật Tân rồi. Khi ông ta nói như vậy ở cuộc hội nghị ASEAN tại New York vừa rồi là ông ta đại diện cho các quốc gia Đông Nam Á mà ông ta nói, chứ không phải ông nói với tư cách riêng của ông. Điều đó là điều quan trọng.

Ông là phát ngôn viên cho Đông Nam Á trong kỳ hội nghị ở New York đó, cho nên đó là một điều đáng mừng. Đó là một tín hiệu khi mà vị tổng thống đó nói ra là các nước Đông Nam Á cũng đồng thuận. Nếu có cơ hội chúng ta sẽ đổi tên
biển.

Mặc Lâm:
Kinh nghiệm cho thấy quần đảo đang tranh chấp giữa Nhật Bản và Trung Quốc mang hai tên khác nhau; Trung Quốc gọi là Điếu Ngư, Nhật Bản gọi là Senkaku. Như vậy tại sao Việt Nam lại phải đổi tên để có thể xác lập chủ quyền của mình trong khi mình đã có cái tên là "Biển Đông" được gọi từ cả trăm năm nay rồi, thưa ông?

Lý Kinh Dương:
Thưa anh, anh nói đúng. Bây giờ chúng ta cũng vẫn gọi là Biển Đông. Có phải đổi tên biển là xác định chủ quyền ở đó hay không? Điều đó là không phải. Nó không đúng như vậy.
Đổi tên thành Biển Đông Nam Á để khẳng định cái thái độ của vùng Đông Nam Á nói chung, Việt Nam nói riêng, rằng chúng tôi không chấp nhận người Trung Hoa xâm chiếm vùng biển này, chứ không có nghĩa chúng ta đổi tên biển là chúng ta nói biển này là thuộc Đông Nam Á
Anh đưa ví dụ của quần đảo Điều Ngư - Senkaku có tranh chấp giữa hai nước đó thì hoàn cảnh tranh chấp ở đó so với của chúng ta là Hoàng Sa và Trường Sa thì nó khác biệt rất nhiều. Về vấn đề lịch sử đối với chủ quyền Hoàng Sa và Trường Sa thì chúng ta rất là minh bạch; chúng ta có thể đưa ra bằng chứng cho các nhà sử học thế giới để mà nghiên cứu vấn đề này một cách công khai và không cần phải e dè gì cả.

Sở dĩ chúng ta cần phải đổi tên biển này thành Biển Đông Nam Á (Southeast Asia Sea) là do cái thế bắt buộc trong thời gian hiện tại này. Đổi tên thành Biển Đông Nam Á để khẳng định cái thái độ của vùng Đông Nam Á nói chung, Việt Nam nói riêng, rằng chúng tôi không chấp nhận người Trung Hoa xâm chiếm vùng biển này, chứ không có nghĩa chúng ta đổi tên biển là chúng ta nói biển này là thuộc Đông Nam Á.

Nó không mang cái ý nghĩa đó ở đây, mà chỉ để gọi tên cho nó phù hợp với vùng địa lý Đông Nam Á mà thôi, chứ không có khẳng định rằng biển này "thuộc Đông Nam Á".
Trong kiến nghị thư chúng ta không bao giờ nói điều đó cả. Nhưng để phù hợp với hoàn cảnh địa lý, đó là trên mặt lý luận với những đối tượng mà chúng ta đưa kiến nghị thư này đến, và ngay cả đối với người Trung Hoa chúng ta cũng phải lý luận vấn đề đó. Chúng tôi tin chắc là người Trung Hoa không có lý do gì để phản đối vấn đề này một cách công khai.

Mặc Lâm:
Xin cảm ơn ông đã dành thời gian trả lời cuộc phỏng vấn của chúng tôi ngày hôm nay.

Thursday, October 14, 2010

Tai họa bùn đỏ ở Hungary.

Theo DCV Online
Hoàng Nguyễn viết từ Budapest

Từ 120 năm nay, công nghệ thế giới chưa tìm được phương thức hữu hiệu và đảm bảo để xử lý bùn đỏ, sản phẩm phụ của quá trình chế biến nhôm từ quặng bauxite. Và, thật trớ trêu, thảm họa sinh thái lớn nhất trong lịch sử chế biến Alumin - nhôm lại xảy ra vào sáng 04/10 qua tại Hungary, một quốc gia có truyền thống và giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực này.

Bùn đỏ, thảm họa sinh thái


Dòng lũ độc
Nguồn: G&M
Vào hồi 12 giờ 10 phút ngày thứ Hai 04/10/2010, ở làng Kolontár (tỉnh Veszprém, cách Budapest chừng 164km về phía Tây Nam), một trong 10 bể chứa bùn đỏ khổng lồ của nhà máy sản xuất Alumin TP Ajka (trực thuộc Tập đoàn Nhôm Hungary - MAL Zrt.) đã đột ngột bị vỡ, khiến hơn 1 triệu m3 bùn đỏ tràn ra ngoài.

Biển bùn này tạo nên những đợt sóng rất mạnh, có chỗ cao tới 2m, cuốn trôi cả nhà cửa, cầu cống, xe cộ, gia súc... Theo các số liệu cho đến sáng 06/10, đã có 4 người chết (trong đó có hai trẻ em), 6 người đứng tuổi mất tích và chừng 120 người bị thương, trong đó có 8 người bị thương nặng.

Các làng xã, thị trấn lân cận (Devecser, Somlóvásárhely, Tüskevár, Apácatorna và Kisberzseny) cũng bị ngập trong bùn đỏ, chừng 400 người phải sơ tán từ khoảng 300 ngôi nhà tới các trường học, nhà văn hóa và các cơ sở hỗ trợ gia đình ở địa phương.

Bùn ngập đường ray xe lửa khiến giao thông hỏa xa bị đình trệ tại một tuyến đường: Hãng Đường sắt Quốc gia Hungary phải triệu xe buýt liên tỉnh đến thay thế. Tình trạng này được đánh giá là sẽ kéo dài nhiều tuần.

Các biện pháp khắc phục

Chỉ ít giờ sau khi thảm họa xảy ra, các quan chức cấp cao chính phủ như Phó Thủ tướng Navracsics Tibor, Bộ trưởng Quốc phòng Hende Csaba, Bộ trưởng Nội vụ Pintér Sándor và ông Bakondi György, Cục trưởng Cục Phòng chống Thiên tai Quốc gia đã có mặt tại hiện trường để chỉ đạo công tác khắc phục.

Tại khu vực xảy ra tai nạn, các nhân viên cứu hỏa, cứu thương của 5 tỉnh, cùng vài trăm quân nhân đã làm việc thâu đêm để thực hiện công tác cứu hộ. Trực thăng được sử dụng để thực hiện các chuyến tuần tiễu trên không và chở những người bị thương về thủ đô Budapest.

Những biện pháp xử lý (như rửa sạch phố xá, nhà cửa bị bùn đỏ bao phủ, dùng nhiều tấn bột thạch cao để trung hòa kiềm trong bùn đỏ...) cũng được các quân nhân và lực lượng cứu hỏa tiến hành ráo riết.

Giới chuyên môn cho rằng những biện pháp khắc phục và giảm thiểu tác dụng độc hại của bùn đỏ còn phải được thực hiện trong nhiều tháng tới. Một biện pháp khả dĩ là dẫn bùn đỏ vào một diện tích đất canh tác nào đó, sau đó thay đất và hoàn thổ.

Các chuyên gia cũng cho hay, trong lịch sử chế biến Alumin chưa có trường hợp nào tương tự xảy ra. Chiều 05/10, Quốc vụ khanh Bộ Bảo vệ môi trường Hungary Illés Zoltán đã ra chỉ thị tức khắc ngừng hoạt động chế biến Alumin của Tập đoàn Nhôm Hungary, đồng thời buộc hãng phải khắc phục bể chứa bị vỡ.

Tác hại đối với con người…

Bùn đỏ, như đã biết, là hỗn hợp bao gồm các chất như sắt, mangan… và một lượng kiềm (base) dư thừa phát sinh trong quá trình dung hòa, tách quặng Alumin (cứ 1 tấn Alumin lại có chừng 1,5-2 tấn bùn đỏ). Xét trên góc độ môi trường, bùn đỏ là một loại chất thải rất độc hại, được ví như “bùn bẩn” hay “bom bẩn”.

Trái với những gì chúng ta thường nghĩ, các kim loại nặng độc hại, hoặc chất chì hay phóng xạ trong bùn đỏ không thực nguy hiểm đến tính mạng con người vì hàm lượng của chúng không đáng kể. Trong tai nạn xảy ra ở Hungary, 96-98% lượng bùn đỏ đặc, đã lắng xuống, thì vẫn đọng lại trong bể chứa.

Thực sự nguy hiểm và độc hại là lượng nước thải kèm theo bùn đỏ, xuất phát từ cách xử lý và lưu trữ bùn đỏ theo kiểu hiện tại. Bởi lẽ, bùn đỏ trước khi thải và chôn lấp sẽ được rửa nhiều lần nhằm tận thu kiềm, tuy nhiên, dầu vậy, lượng bùn thải cũng vẫn bị kiềm hóa ở mức độ rất đáng kể: cứ một tấn bùn đỏ lại đi kèm với 2-3m3 nước thải có nồng độ kiềm rất mạnh.

Được biết, chỉ số pH của bùn đỏ trào ra từ bể chứa tại vùng Kolontár là chừng 13, tức là hơn cả loại thuốc tẩy mạnh nhất và gấp 1 triệu lần dung dịch trung hòa là nước tinh khiết. Như vậy, đối với con người và động vật sống, một cách trực tiếp, dung dịch bùn đỏ có thể gây bỏng da, hoặc tổn thương nặng nếu vào mắt hay miệng, mà không được tẩy rửa nhanh chóng và kịp thời.

… và môi sinh

Đối với môi trường, bản thân chất kiềm không có tác động lâu dài tới môi sinh vì sẽ bị loãng đi khi hòa tan vào nước, tuy nhiên, kiềm trong bùn đỏ có thể tiêu diệt một phần thảm thực vật, làm hư hại diện tích đất canh tác. Đặc biệt, khi chảy xuống sông, bùn đỏ sẽ làm chết mọi sinh vật như tôm, cá... và đây là điều đã xảy ra ở thượng nguồn sông Marcal (Hungary). Cạnh đó, hai con sông lớn khác là Rába và Duna (Danube) cũng đang bị đe dọa bởi lũ bùn đỏ.

Điều đáng lo ngại nhất trong trường hợp này là lịch sử công nghệ sản xuất nhôm và Alumin chưa hề biết đến chuyện một bể chứa bị vỡ, khiến biển bùn đỏ tràn ngập các khu dân cư như thế này và do đó, hiện tại, các chuyên gia chưa thể nói được gì về những hậu quả của dung dịch kiềm gây ra cho môi trường và hệ sinh thái, ngắn cũng như dài hạn.

Theo ước tính ban đầu, thiệt hại do tai nạn ở Hungary gây ra là trên 10 tỉ Ft (50 triệu USD) và việc chi trả được coi là thuộc về Tập đoàn Nhôm Hungary, tuy nhiên, tập đoàn này chỉ có bảo hiểm trị giá 10 triệu Ft. Trong trường hợp hãng này không có khả năng chi trả, theo ông Quốc vụ khanh Bộ Bảo vệ môi trường, Nhà nước Hungary phải đảm bảo việc bồi thường bằng những nguồn mình có, hoặc xin EU hỗ trợ.

Phản ứng của chính giới

Tập đoàn Nhôm Hungary trong Thông cáo số 1 ra sau khi tai nạn xảy ra một ngày đã tìm cách trấn an dư luận bằng cách khẳng định rằng, theo chuẩn của Liên hiệp Châu Âu về rác thải thì bùn đỏ không bị liệt vào hạng độc hại.

MAL Zrt. còn nhấn mạnh rằng, đây là một “thảm họa thiên nhiên” vì ngay cùng ngày, hãng cũng đã tiến hành các cuộc kiểm tra cần thiết nhưng không hề có dấu hiệu gì cho thấy tai nạn sẽ xảy ra. Nguyên nhân được cho là bởi những đợt mưa thời gian gần đây đã khiến vách ngoài của bể chứa bị ngấm nước, khiến góc của bể chứa bị trượt khỏi bệ gạch và bể bị vỡ.

Hãng kết luận rằng với những phân tích ban đầu như vậy, ngay cả khi tuân thủ những công nghệ cần thiết, vẫn có thể xảy ra những sự cố như vừa qua. (Tuy nhiên, Quốc vụ khanh Bộ Bảo vệ môi trường thì cho rằng có khả năng bể chứa bị quá tải).

Quan điểm của Ban lãnh đạo Tập đoàn Nhôm Hungary đã gặp phải sự phê phán quyết liệt của nội các Hungary. Thủ tướng Orbán Viktor trong cuộc họp báo sau phiên họp của Ủy ban Điều phối Chính phủ đã tuyên bố thẳng thừng: “Chúng ta không thấy dấu hiệu gì cho thấy thảm họa này có những lý do thiên tai. Chúng ta nghi ngờ rằng đây là lỗi của con người. Cả nước muốn biết ai phải chịu trách nhiệm về tấn thảm kịch này”.

Khẳng định rằng trách nhiệm hình sự và thiệt hại phải được truy cứu rõ ràng, thủ tướng Hungary cho biết cuối tuần này sẽ có một cuộc kiểm tra thực địa mới và tùy thuộc kết quả cuộc kiểm tra đó, sẽ quyết định xem nhà máy chế biến Alumin có được hoạt động tiếp không.

Bộ trưởng Nội vụ Pintér Sándor thì có phản ứng rất độc đáo: ông cho rằng nếu Ban lãnh đạo Tập đoàn Nhôm Hungary nói bùn đỏ không phải chất độc hại, mời họ... tắm trong biển bùn ấy, xem có làm sao không. Ông khẳng định thêm là Chính phủ có trách nhiệm với mọi nạn nhân của thảm họa này, và cho biết những ai bị mất nhà cửa trong tai nạn nay đều sẽ có nơi nương tựa trong mùa đông và được chu cấp đầy đủ.

Trước mặt, Ủy ban Điều phối Chính phủ đã ra một số quyết định như tuyên bố tình trạng nguy hiểm tại ba tỉnh Veszprém, Győr-Moson-Sopron và Vas; tạo điều kiện để có thể triệu tập các lực lượng quân đội; ủy nhiệm Bộ trưởng Bộ Phát triển nông thôn đảm trách nhiệm vụ khắc phục hậu quả của bùn đỏ và xử lý để chuyên chở xác động vật đi nơi khác.

Hiểm họa bauxite

Trong khối XHCN cũ, Hungary là một nước có truyền thống trong công nghệ chế biến quặng nhôm (bauxite) và nhôm. Thập niên 80 thế kỷ trước, đã có lúc Hungary đứng hàng thứ 8 trên thế giới về khai thác bauxite. Các sản phẩm nhôm của Hungary một thời từng là niềm tự hào của ngành công nghiệp nhẹ nước này.

Sau khi Hội đồng Tương trợ Kinh tế tan rã và Hungary chuyển sang kinh tế thị trường, khai thác bauxite tại nước này giảm nhiều do nhu cầu bauxite và Alumin không còn như trước, và công nghệ chế biến bị đặt trước những yêu cầu nghiêm ngặt hơn về bảo vệ môi trường.

Tuy nhiên, năm 2003, Hungary vẫn còn đứng hàng thứ 16 trên thế giới về khai thác bauxite và hiện tại, những điều kiện kỹ thuật cũng như kinh nghiệm trong công nghệ chế biến Alumin và xử lý chất thải của Hungary vẫn được đánh giá cao.

Điều này, và khẳng định về sự “ngẫu nhiên”, “bất ngờ” của thảm họa bùn đỏ càng cho thấy: một tai nạn thảm khốc đối với cư dân và môi trường có thể xảy ra ngay tại một nước có nền công nghệ phát triển.

Trên góc độ này, có lẽ ý kiến của tân Tổng thống Hungary khi thăm các nạn nhân của tai nạn bùn đỏ là đáng lưu ý: Schmitt Pál bày tỏ hy vọng sẽ tìm ra những kẻ phải chịu trách nhiệm, nhưng đồng thời, ông cũng cho rằng qua vụ này, có thể học được một điều là “không thể tận diệt quá với thiên nhiên”.

Hiện tại, Hungary còn 4 nơi lưu giữ bùn đỏ, trong số đó, chỉ riêng 10 bể chứa ở thành phố Ajka đã có 30 triệu m3 chất thải này. Tại một vùng khác - Almásfüzitő - hơn 12 triệu tấn bùn đỏ được chứa trong 7 bể tại một diện tích gần 200 héc-ta, ngay cạnh con sông Danube.

Có thể nói, dù được xử lý một cách đảm bảo thế nào đi nữa, đây vẫn là những trái bom sinh thái, tiềm ẩn những nguy cơ khủng khiếp đối với cư dân và môi trường mà các nhà hoạch định chính sách cần suy ngẫm chín chắn khi đưa ra quyết định có liên quan...

Wednesday, October 13, 2010

Tq: Dịu Giọng Về Tình Hình Biển Đông Tại Hội Nghị An Ninh Châu Á

Việt Báo Thứ Tư, 10/13/2010, 12:00:00 AM

TQ: Dịu Giọng Về Tình Hình Biển Đông Tại Hội Nghị An Ninh Châu Á; BT Gates Sẽ Thăm TQ Năm 2011

HÀ NỘI - Hôm Thứ Ba, viên chức Trung Quốc lên tiếng xoa dịu các lân bang tiếp theo phản ứng từ các nước này về mưu định xác nhận quyền kiểm soát rộng lớn hơn của Bắc Kinh tại các vùng biển tranh chấp trong khi Washington nhấn mạnh quyền tự do lưu thông hàng hải vì nhu cầu giao thương.
Tại thủ đô Hà Nội, nơi đang diễn ra hội nghị an ninh châu Á Thái Bình Dương, bộ trưởng quốc phòng Robert Gates tuyên bố "Chúng tôi có quyền lợi quốc gia với quyền tự do hải vận, phát triển kinh tế và thương mại không bị cản trở, và nhu cầu tôn trọng luật quốc tế". Thông điệp ấy là mạnh, nhưng ông Gates tránh đối đầu trực tiếp - ông Gates không chỉ danh Bắc Kinh trong bài nói chuyện với các bộ trưởng quốc phòng của diễn đàn an ninh, gồm 1 Tướng của Trung Quốc.
Trong mấy năm qua, 5, 6 nước châu Á bày tỏ quan ngại về các hoạt động lấn luớt của chiến hạm Trung Quốc, như phản ứng trong vụ 1 thuyền trưởng bị người Nhật giam giữ tiếp theo vụ va chạm giữa tàu cá Trung Quốc và tàu tuần của Nhật - căng thẳng đã đuợc giải toả, nhưng 2 bên tiếp tục giành chủ quyền đảo gọi bằng tên Nhật là Senkaku và tên Hoa ngữ là Diaoyu.
Hôm Thứ Ba, đại biểu của Trung Quốc tại hội nghị Hà Nội đã lên tiếng trấn an. Tướng Liang Guanglie nói "Chúng tôi theo đuổi 1 chính sách phòng thủ với bản chất là tự vệ, không thách thức hay đe dọa ai, nhưng phải bảo đảm an ninh, khuyến khích hoà bình và ổn định trong vùng". Tướng Guanglie nhấn mạnh "An ninh của 1 quốc gia không chỉ dựa vào khả năng phòng thủ, mà cũng cần đến sự tôn trọng lẫn nhau của nuớc khác".
Diễn đàn an ninh họp tại Hà Nội tuần này quy tụ bộ trưởng quốc phòng của 10 hội viên ASEAN, và Nhật, Trung Quốc, Nam Hàn, Australia, Nga và Hoa Kỳ.
Bắc Kinh coi lập trường của Washington về tự do hàng hải và an ninh là can thiệp vào việc nội bộ của châu Á khi ngoại trưởng Hillary Clinton phát biểu tương tự hồi Tháng 7.
Bộ trưởng Gates khẳng định : Hoa Kỳ luôn hành xử các quyền tự do ấy, điều này không thay đổi cũng như chủ truơng can dự các hoạt động và thực tập chung với các đồng minh. Ông Gates cũng xác nhận hậu thuẫn của Hoa Kỳ dành cho các nước cảm thấy bị đe dọa. Nhưng ông Gates theo đuổi mục tiêu đôi tại hội nghị Hà Nội - ông muốn chỉ ra giới hạn với các quyền của Trung Quốc đồng thời hàn gắn các liên lạc quân sự giữa 2 nước.
Hôm Thứ Hai, Tướng Liang đã gặp bộ trưởng Gates, chấm dứt sự đóng băng trong các tiếp xúc quân sự từ khi Bắc Kinh phản ứng chống lại hợp đồng bán chiến cụ Hoa Kỳ cho Đài Loan trị giá 6.4 tỉ MK - sau cuộc hội đàm, bộ trưởng Gates loan báo ông nhận lời thăm Bắc Kinh, có thể là vào đầu năm 2011.

Tuesday, October 12, 2010

Việc Hoa Kỳ trấn an đồng minh châu Á làm Trung Quốc tức giận

Theo RFI

Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Robert Gates (trái) đang đến gặp Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt, tại cuộc họp khai mạc Hội nghị các Bộ trưởng Quốc phòng châu Á - Thái Bình Dương ở Hà Nội ngày 11/10/2010.
Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Robert Gates (trái) đang đến gặp Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt, tại cuộc họp khai mạc Hội nghị các Bộ trưởng Quốc phòng châu Á - Thái Bình Dương ở Hà Nội ngày 11/10/2010.
Reuters
Đức Tâm

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates đã tới Hà Nội tối qua 10/10, trong khuôn khổ chuyến viếng thăm Việt Nam và tham dự Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng với 8 nước đối thoại, ADMM+. Theo kế hoạch, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ có các cuộc gặp với đồng nhiệm Việt Nam, Trung Quốc và một số quốc gia khác bên lề Hội nghị ADMM+.

Theo giới phân tích, đây là một chuyến công du đầy tế nhị, khó khăn đối với Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ. Một mặt, ông Gates phải khẳng định lại sự ủng hộ của Mỹ đối với các nước Đông Nam Á hiện đang cảm thấy bị Trung Quốc đe dọa. Mặt khác, Washington phải tìm cách thuyết phục Bắc Kinh cải thiện quan hệ song phương, đặc biệt trong lĩnh vực đối thoại quân sự.

Theo các quan chức Mỹ cùng đi trong phái đoàn, thì Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ sẽ nhắc lại thông điệp, theo đó, Hoa Kỳ sẽ không từ bỏ vai trò truyền thống của mình như là một cường quốc có ưu thế về quân sự trong khu vực châu Á -Thái Bình Dương, vào lúc Trung Quốc càng tỏ rõ những tham vọng về chủ quyền ở Biển Đông.

Hoa Kỳ lo ngại là những tranh chấp đang ngày càng gia tăng về chủ quyền đối với một số các quần đảo trong khu vực Biển Đông có nguy cơ cản trở thông thương tại đây, một trong những tuyến giao thông hàng hải quan trọng nhất trên thế giới.

Các quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ, xin dấu tên, trong phái đoàn Hoa Kỳ nói rằng Bộ trưởng Gates sẽ nhắc lại quan điểm theo đó tự do hàng hải tại Biển Đông là quyền lợi quốc gia của Mỹ.

Trong cuộc nói chuyện với sinh viên Việt Nam ngày hôm nay ở Hà Nội, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ nhấn mạnh, để giải quyết các tranh chấp về lãnh thổ và bảo đảm an ninh, tự do lưu thông trên Biển Đông, thì đàm phán song phương là chưa đủ, cần phải có thể chế đàm phán đa phương.

Lập trường này của Mỹ đã làm Trung Quốc tức giận và tố cáo Hoa Kỳ can thiệp vào công việc của khu vực châu Á, muốn quốc tế hóa vấn đề Biển Đông. Cho đến nay, Bắc Kinh bác bỏ mọi lời kêu gọi đàm phán đa phương và chỉ muốn thương lượng song phương. Có như vậy, Trung Quốc, một nước lớn, cường quốc khu vực, sẽ dễ dàng áp đảo những quốc gia Đông Nam Á nhỏ bé khác.

Trong ngày hôm nay, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates gặp đồng nhiệm Trung Quốc tại Hà Nội. Đây là cuộc gặp cấp cao nhất trong lĩnh vực quốc phòng giữa hai nước kể từ một năm nay, bởi vì sau vụ Hoa Kỳ bán 6 tỷ đô la vũ khí cho Đài Loan, Bắc Kinh đã hủy bỏ lời mời Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ tới Trung Quốc và đình chỉ các cuộc đối thoại quân sự song phương.

Tình hình có vẻ lắng dịu đi trong thời gian qua. Trung Quốc đã đồng ý nối lại một vài cuộc thảo luận quân sự ở cấp thấp trong tháng này và lãnh đạo ở Bắc Kinh cũng đã tuyên bố rằng họ muốn có những tiếp xúc rộng hơn.

Thế nhưng, Washington không mong đợi cuộc gặp ngày hôm nay mang lại những kết quả cụ thể. Thư ký báo chí Bộ Quốc phòng Mỹ, Geoff Morrell, nói rằng Mỹ không có ý định thuyết phục Trung Quốc là nên tiếp tục quan hệ trong lĩnh vực quốc phòng, mà chỉ muốn nhấn mạnh với Bắc Kinh rằng các cuộc tiếp xúc quân sự là cần thiết cho cả hai bên, giúp tránh những hiểu lầm, tức là duy trì một hình thức đối thoại giống như trong thời Chiến tranh lạnh giữa Liên Xô và Hoa Kỳ.

Những đòi hỏi về chủ quyền của Trung Quốc chiếm tới 80% diện tích Biển Đông và là nguyên nhân gây ra những vụ đối đầu giữa các tàu Trung Quốc và Mỹ trong thời gian qua, tại những nơi mà Hoa Kỳ coi là vùng biển quốc tế.

Để tránh nguy cơ xảy ra xung đột, Hoa Kỳ ủng hộ việc xây dựng một bộ luật ứng xử ở Biển Đông, mang tính ràng buộc, trên cơ sở Tuyên bố chung về ứng xử của các bên tại Biển Đông, được ký kết năm 2002 giữa Trung Quốc và ASEAN. Việc Mỹ cam kết quay trở lại Đông Nam Á và có những tuyên bố trấn an các nước trong khu vực có thể tạo sức ép buộc Trung Quốc chấp nhận đàm phán về bộ luật ứng xử ở Biển Đông. Nhóm chuyên gia ASEAN và Trung Quốc đã đồng ý sẽ gặp lại nhau từ nay đến cuối năm để bàn về hồ sơ này, sau tuyên bố của Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton về vấn đề Biển Đông, tại Diễn đàn khu vực ASEAN, hồi tháng bẩy ở Hà Nội.

Monday, October 11, 2010

Kiến nghị về dự án khai thác bauxite ở Tây Nguyên, với tấm gương về thảm họa vỡ hồ bùn đỏ ở nhà máy Ajka Timfoldgyar, Hungary

Theo Bauxite Việt Nam

THÔNG BÁO VỀ VIỆC GHI TÊN VÀO DANH SÁCH KIẾN NGHỊ

1. Việc ký Kiến nghị là minh bạch, phù hợp với pháp luật, nên xin anh/chị cho biết đầy đủ thông tin: tên họ, nghề nghiệp, chức vụ (nếu có), địa chỉ cư trú, địa chỉ e-mail, số điện thoại. Khi công bố trên mạng, ba thông tin cuối sẽ được lược bỏ. E-mail gửi về địa chỉ bauxitevn@gmail.com.

2. Nhiều anh/chị thay vì cung cấp đầy đủ thông tin như trên, lại chỉ cho biết mình đã ký kiến nghị lần trước. Do cơ sở dữ liệu của trang mạng cũ http://bauxitevietnam.info/ bị cưỡng chiếm, rất khó truy tìm thông tin trước đây của các anh/chị. Vì thế, xin các anh/chị cứ cho BVN đầy đủ thông tin như đã quy định.

Bauxite Việt Nam

Ngày 05-10-2010 đã xảy ra sự cố vỡ hồ bùn đỏ chứa phế thải từ việc sản xuất alumina cho luyện nhôm của Nhà máy Ajka Timfoldgyar tại vùng Ajka, cách thủ đô Budapest 160 km về phía Tây Nam. Khoảng 1,1 triệu m3 nước thải bùn đỏ từ hồ bị vỡ này đổ xuống các vùng thấp chung quanh rộng gần 40 km2 và một số con sông, trong đó có sông Danube. Trong vùng xảy ra tai nạn có thị trấn Kolontar hoàn toàn bị ngập trong màu đỏ chết người. Tai nạn này cuốn trôi khoảng 270 căn nhà, phá hủy nhiều cầu đường, làm bị thương (dưới dạng bị bỏng hóa chất) 150 người do các hóa chất độc hại có chất ăn mòn cao trong bùn gây ra, 7 người chết và làm hư hại nhiều xe cộ, tài sản khác. Số người thương vong còn có thể tăng lên do tác động của bùn đỏ chứa hóa chất tiếp tục ngấm vào cơ thể những người đã tiếp xúc với chất thải này khi hồ vỡ.

Chính phủ Hungary coi đây là thảm họa hóa chất thảm khốc nhất trong lịch sử quốc gia này. Thủ tướng Hungary Viktor Orban nhận định thảm họa này có nhiều khả năng do lỗi của con người gây ra, vì xảy ra trong lúc tình hình thời tiết hoàn toàn bình thường, không có mưa và chưa đến mùa tuyết rơi; trước khi xảy ra tai nạn hai tuần, một phái đoàn thanh tra chính phủ đã có chuyến đi kiểm tra hồ và không thấy có dấu hiệu gì khác thường; trong khi đó nhà máy vẫn thường xuyên nhắc lại cam kết với nhà nước hồ bùn đỏ này không nguy hiểm... Thủ tướng Viktor Orban đánh giá thảm họa này lớn gấp nhiều lần so thảm họa tương tự đã xảy ra ở vùng Baia Mare tại Romania năm 2000. Trước tình hình như vậy Thủ tướng Viktor Orban đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp trong vùng nơi xảy ra thảm họa. Bùn đỏ đang chảy vào sông Danube và sông Raab.

Theo nhận định của người phát ngôn thuộc Cơ quan Quản lý thảm họa của Hungary, ông Tibor Dobson, thảm họa này sẽ có thể ảnh hưởng đến 6 nước hạ lưu là Croatia, Serbia, Bulgaria, Moldova, Ukraina và Romania, và có nguy cơ trở thành thảm họa sinh thái châu Âu. Tại một số nơi nhiều thủy sản cây cối, hoa màu và gia súc đã chết. Nhìn chung chưa đánh giá được toàn diện thiệt hại. Quốc vụ khanh Illes nói các đội cứu hộ của Hungary đang làm việc một cách tuyệt vọng, phải mất ít nhất một năm và hàng chục triệu đô-la mới xử lý được; Hungary kêu gọi sự hỗ trợ của Liên minh Châu Âu.

Thảm họa vỡ hồ bùn đỏ Ajka ở Hungary là lời cảnh báo nghiêm khắc đối với vấn đề hồ bùn đỏ chứa chất thải trong sản xuất alumina ở Tây Nguyên.

Lường trước nguy cơ không thể kiểm soát nổi vấn đề bùn đỏ độc hại trong sản xuất alumina ở Tây Nguyên, chúng tôi, những người Việt Nam gắn bó với vận mệnh tồn vong của đất nước ký tên trong bản kiến nghị này, khẩn thiết yêu cầu

- Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam,

- Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam,

- Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

(1) Quyết định cho ngừng ngay việc xây dựng Nhà máy Tân Rai ở Lâm Đồng để nghiên cứu tiếp cách xử lý;

(2) Tạm hủy dự án đang đàm phán tiếp với đối tác nước ngoài về Nhà máy Nhân Cơ ở Đắc Nông;

(3) Tạm thời đình chỉ việc triển khai toàn bộ tổng dự án hiện thời về việc khai thác bauxite ở Tây Nguyên để tổ chức nghiên cứu lại một cách nghiêm túc và khoa học;

(4) Lập nhóm nghiên cứu độc lập (nhóm đặc nhiệm) gồm những cá nhân có uy tín và có tâm huyết với đất nước trong giới các nhà khoa học, các chuyên gia kinh tế và những người hoạt động xã hội độc lập, để tiến hành nghiên cứu lại toàn bộ vấn đề bauxite Tây Nguyên.

(5) Những kết quả nghiên cứu lại một cách tổng thể vấn đề bauxite Tây Nguyên của nhóm đặc nhiệm này sẽ được trình bày trước Quốc hội, đồng thời được đem ra trưng cầu ý kiến nhân dân cả nước về đề tài kinh tế - xã hội vô cùng nhạy cảm này để quyết định.

5 yêu cầu nêu trên của chúng tôi dựa vào các lý do sau đây:

Một là: Hầu hết các phản biện trong nhiều cuộc hội thảo được tiến hành năm 2008 và năm 2009 đã chứng minh có sức thuyết phục là việc khai thác bauxite ở Tây Nguyên để sản xuất alumina như đang triển khai là phi kinh tế, hủy hoại môi trường, để lại nhiều hệ quả khó lường về kinh tế, chính trị, văn hóa và xã hội, uy hiếp nghiêm trọng an ninh quốc phòng của quốc gia.

Hai là: Chưa nói đến những khoản đầu tư là rất lớn, rất đắt, nhưng khả năng sinh lời trong khai thác bauxite Tây Nguyên lại không hiện thực, thậm chí hầu như chắc chắn là lỗ, việc khai thác bauxite Tây Nguyên để sản xuất quặng sơ chế alumina rất khó cân đối được đầu vào về nguồn nhiên liệu và nguồn nước vốn rất khan hiếm ở Tây Nguyên; việc từ quặng sơ chế alumina để sản xuất ra nhôm hoàn toàn bị loại trừ vì không có đủ nguồn điện. Các phản biện của các cuộc hội thảo năm 2008 và năm 2009 đã chứng minh không thể phản bác được những nhận định này. Việc sản xuất ra alumina với khối lượng một vài triệu tấn/năm là quá nhỏ so với thị trường bauxite/nhôm trên thế giới và trong thực tế chỉ có thể bán được cho một thị trường duy nhất là Trung Quốc, vì cước phí vận tải biển rất cao; tình hình này sẽ tạo ra nguy cơ phụ thuộc kinh tế và chính trị rất bất lợi cho đất nước. Nếu định nâng sản xuất alumina lên 5 – 6 triệu tấn/năm vào năm 2020 như dự kiến, thì đấy vẫn chỉ là một thị phần rất nhỏ trong thị trường bauxite/nhôm thế giới và cũng vẫn chỉ có thể bán cho một người mua duy nhất là Trung Quốc, vì xu thế chung trên thế giới hiện nay là sản xuất nhôm ngay tại chỗ khai thác bauxite để giảm chi phí vận tải. Cứ sản xuất 1 tấn alumina sẽ tạo ra 3 tấn bùn thải có chứa hóa chất độc hại; càng sản xuất nhiều đòi hỏi phải có hồ chứa bùn đỏ càng lớn, nguy cơ thảm họa môi trường càng lớn. Không thể hình dung nổi nguy cơ thảm họa môi trường của một hồ chứa bùn đỏ hàng triệu hay hàng chục triệu m3 treo lơ lửng trên đầu đồng bằng sông Đồng Nai và miền Bắc Nam Bộ, miền Nam Trung bộ, nơi có hàng chục triệu dân cư sinh sống. Tây Nguyên là vùng đầu nguồn của những con sông huyết mạch và có tầm ảnh hưởng quan trọng tới các vùng kinh tế trọng yếu của đất nước. Trong khi đó, do tác động biến đổi khí hậu toàn cầu, thiên tai ở miền Trung và ở Tây Nguyên xảy ra với tần số và cường độ ngày càng lớn; chưa kể đến tình hình khí hậu và kiến tạo địa hình nơi khai thác bauxite ở Tây Nguyên khắc nghiệt hơn rất nhiều (mưa cường độ lớn và tập trung trong mùa mưa, địa hình đất đai có độ dốc cao…) so với vùng Ajka ở Hungary. Ajka là vùng tương đối thấp, trong khi các vùng dự định khai thác bauxite ở Tây Nguyên đều ở trên cao, thuộc vùng Nam Trường Sơn với sườn phía Đông dốc đứng. Các hồ chứa bùn đỏ ở đây sẽ là những quả bom độc treo trên đầu hàng nhiều chục triệu người với tai họa khôn lường. Ngoài ra khả năng quản lý, thực thi pháp luật, lực lượng vật chất kỹ thuật phòng hộ chống thiên tai… của ta hiện nay chưa thể so sánh với Hungary.

Ba là: Các khảo sát nghiêm túc của nhiều nhà khoa học và kinh tế đã được trình bày trong các hội thảo năm 2008 và năm 2009 và đã được nêu lên trong nhiều kiến nghị gửi đến Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ cho thấy: Hiện tại và trong một vài năm tới hoặc lâu hơn vấn đề vận tải (dù là phương án đường bộ hay đường sắt) và cảng cho việc sản xuất và xuất khẩu alumina hoàn toàn bế tắc. Các tuyến đường bộ và cảng được dự kiến trong các dự án của Tập đoàn Than & Khoáng sản (TKV) nếu định thực hiện cũng phải mất một vài năm và phải chi thêm những khoản đầu tư rất lớn, vì những tuyến đường bộ hiện có định đưa vào sử dụng đều hẹp, nhiều cua gấp tay áo và có nhiều đèo dốc cao, không thể sử dụng cho xe vận tải lớn với trọng tải và lưu lượng lớn; nếu thực hiện phương án vận tải đường sắt thì còn phải chi thêm nhiều tỷ đô-la và cũng sẽ mất nhiều thời gian hơn nữa. Điều này cũng có nghĩa nhà máy sản xuất alumina Tân Rai nếu làm xong, cũng có thể có nguy cơ phải nằm đắp chiếu để đấy một thời gian.

Bốn là: Giả thiết rằng các tuyến đường vận tải và cảng đã sẵn sàng, một giả thiết hoàn toàn không tưởng, chi phí cho vận tải chở các nguyên liệu và than lên núi cho sản xuất và chở alumina xuống núi cho xuất cảng rất lớn, vì đoạn đường quá dài (khoảng gần 200 km hoặc hơn nữa, tùy phương án lựa chọn), sẽ đội giá thành lên rất cao. Điều này có nghĩa chỉ riêng vấn đề chi phí vận tải trên bộ để xuất cảng theo giá FOB đã gây ra nguy cơ thua lỗ lớn. Luận chứng này cũng đã được chứng minh trong nhiều tham luận khoa học có liên quan trong suốt năm 2008 và năm 2009.

Năm là: Nhữngvấn đề về văn hóa xã hội, từ đó dẫn đến những vấn đề về dân tộc ở Tây Nguyên vừa qua đã khá phức tạp, hoàn toàn chưa thể coi là ổn định; nay thêm dự án bauxite với nhiều tác hại đã chỉ ra, chắc chắn ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống mọi mặt của các dân tộc tại chỗ, càng làm suy thoái văn hóa các tộc người Tây Nguyên, làm rắc rối thêm các vấn đề xã hội, sẽ khiến tình hình trầm trọng hơn, cả về an ninh và quốc phòng ở vùng chiến lược này.

Sáu là: Với 5 lý do trình bày trên, chúng tôi thấy việc thực hiện 5 yêu cầu nêu trong kiến nghị này là phương án an toàn nhất, có thể giúp đất nước có đủ thời gian tìm ra những phương án tối ưu trong việc xem xét vấn đề bauxite Tây Nguyên nói riêng và cho vấn đề phát triển kinh tế - xã hội Tây Nguyên nói chung. Nhìn lâu dài về tổng thể, 5 yêu cầu nêu trong kiến nghị này còn là phương án tốt nhất, kinh tế nhất và toàn diện nhất, với nghĩa các tổn thất do phải tạm hủy ngay hoặc thậm chí có khi phải đi tới kết luận sẽ phải hủy hoàn toàn việc khai thác bauxite Tây Nguyên, dù sao sẽ vẫn còn “rẻ” hơn cái giá phải trả không thể lường hết được và thậm chí không thể cứu vãn được cho những hệ quả và thảm họa có thể xảy ra.

Thưa các vị lãnh đạo nhà nước,

Chúng tôi hiểu thực hiện lời thỉnh cầu khẩn thiết này có nghĩa là phải thực hiện một quyết định rất đau đớn chưa hề có trong lịch sử kinh tế nước ta và sẽ là một tổn thất lớn mà nền kinh tế nước ta phải chịu đựng – nhất là Nhà máy chế biến alumina Tân Rai đã hoàn thành được một phần lớn và đã làm được nhiều việc quan trọng trong triển khai dự án Nhà máy Nhân Cơ. Chỉ có lòng dũng cảm và ý thức trách nhiệm tuyệt đối đối với vận mệnh quốc gia của các vị cùng với sự thông cảm của đồng bào cả nước mới đủ sức đi tới thực hiện quyết định khó khăn này. Song thà chịu như vậy còn hơn để lại hậu họa khôn lường cho mai sau, kính mong Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ xem xét và chấp nhận.

Chúng tôi đồng thời kêu gọi đồng bào trong cả nước và sống ở nước ngoài đồng thanh lên tiếng ủng hộ 5 đề nghị cụ thể nêu trên và ký tên vào kiến nghị này, có ghi rõ nghề nghiệp hay chức vụ (nếu có). Thư từ xin gửi về theo địa chỉ bauxitevn@gmail.com, có kèm theo địa chỉ cư trú, địa chỉ e-mail, và số điện thoại của quý vị; để bảo đảm bí mật về sự riêng tư, khi đưa danh sách lên trang BVN, các thông tin này sẽ được lược bỏ.

Làm tại Hà Nội, ngày 9 tháng 10 năm 2010

Ký tên

GS Hoàng Tụy,

Trần Việt Phương,

Nhà văn Nguyên Ngọc,

Trần Đức Nguyên,

TS Lê Đăng Doanh,

GSTS Chu Hảo,

Phạm Chi Lan,

Nguyễn Trung,

TS Nguyễn Quang A,

GS Tương Lai,

GS Nguyễn Huệ Chi,
Nhà giáo Phạm Toàn,

GSTS Nguyễn Thế Hùng.

DANH SÁCH KÝ KIẾN NGHỊ VỀ DỰ ÁN KHAI THÁC BAUXITE Ở TÂY NGUYÊN

1.

GS Hoàng Tụy

Thành viên cũ nhóm IDS

2.

Trần Việt Phương

Thành viên cũ nhóm IDS

3.

Nhà văn Nguyên Ngọc

Thành viên cũ nhóm IDS

4.

Trần Đức Nguyên

Thành viên cũ nhóm IDS

5.

TS Lê Đăng Doanh

Thành viên cũ nhóm IDS

6.

GS TS Chu Hảo

Thành viên cũ nhóm IDS

7.

Phạm Chi Lan

Thành viên cũ nhóm IDS

8.

Nguyễn Trung

Thành viên cũ nhóm IDS

9.

TS Nguyễn Quang A

Thành viên cũ nhóm IDS

10.

GS Tương Lai

Thành viên cũ nhóm IDS

11.

GS Nguyễn Huệ Chi

BVN

12.

Nhà giáo Phạm Toàn

BVN

13.

GS TS Nguyễn Thế Hùng

BVN

14.

GS TS Ngô Vĩnh Long

Hoa Kỳ

15.

TS Vũ Quang Việt

Hoa Kỳ

16.

GS TS Trần Hữu Dũng

Hoa Kỳ

17.

Nhà thơ Nguyễn Duy

TP. HCM

18.

Nhà thơ Bùi Minh Quốc

Đà Lạt

19.

Mai Thái Lĩnh

Nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Nhân dân thành phố Đà Lạt

20.

Lê Hiếu Đằng

Nguyên Phó Tổng Thư ký Uỷ ban Trung ương Liên minh các lực lượng dân tộc, dân chủ và hoà bình Việt Nam; nguyên Tổng Thư ký Uỷ ban Nhân dân Cách mạng khu Sài Gòn – Gia Định; nguyên Phó Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc TP. HCM; hiện là Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn về dân chủ và pháp luật, thuộc Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

21.

Huỳnh Nhật Hải

Cựu Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân TP Ðà Lạt

22.

Huỳnh Nhật Tấn

Cựu Phó Giám đốc Trường Đảng tỉnh Lâm Ðồng, TP Ðà Lạt

23.

PGS TS Vũ Trọng Khải

TP. HCM

24.

PGS TS Hoàng Dũng

TP. HCM

25.

TS Phan Thị Hoàng Oanh

TP. HCM

26.

GS TS Nguyễn Ngọc Giao

Pháp

27.

Vũ Giản

Nguyên Tư vấn tài chính và kinh tế cho Việt Nam của Bộ Kinh tế Thụy Sĩ, Thuỵ Sĩ

28.

GS TS Vũ Cao Đàm

Nguyên Viện trưởng Viện Quản lý Khoa học, Bộ Khoa học và Công nghệ, Hà Nội

29.

Nhà văn Phạm Đình Trọng

TP. HCM

30.

GS TS Hà Dương Tường

Pháp

31.

Trần Minh Thảo

Cán bộ hưu trí, Lâm Đồng

32.

Nguyễn Thanh Văn

Giáo viên, TP. HCM

33.

Nhà báo Lê Phú Khải

TP. HCM

34.

Trần Thế Việt

Nguyên Bí thư Thành ủy Ðà Lạt, TP Ðà Lạt

35.

GS TS Hoàng Xuân Phú

Hà Nội

36.

GS TS Trần Văn Thọ

Nhật Bản

37.

Nhà văn Bùi Ngọc Tấn

Hải Phòng

38.

Nhà báo Tống Văn Công

TP. HCM

39.

Nhà thơ Hoàng Hưng

TP. HCM

40.

Nhà báo Nguyễn Quốc Thái

TP. HCM

41.

GS Augustine Hà Tôn Vinh

Chủ tịch – Tổng Giám Đốc Stellar Management Company

International Education, Training & Consulting, Hà Nội

42.

Nhà thơ, dịch giả Nguyễn Đỗ

Hoa Kỳ

43.

Nhà văn Trần Thị Trường

Hà Nội

44.

Nhà nghiên cứu, dịch giả Hoàng Ngọc Hiến

Hà Nội

45.

Nhà thơ, blogger Trần Nhương

Hà Nội

46.

Nhà văn Vũ Thư Hiên

Pháp

47.

Nhà văn, nhà báo Dương Khánh Phương

Hà Nội

48.

Nguyễn Hồng Hưng

Giảng viên thỉnh giảng, TP. HCM

49.

Nguyễn Văn Tạc

Nhà giáo nghỉ hưu, Hà Nội

50.

Nhà văn Đà Linh

Hà Nội

51.

Trần Trung Chính

Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đô thị và Phát triển Hạ tầng thuộc Tổng hội Xây dựng Việt Nam, Hà Nội.

52.

PGS TS Trần Ngọc Vương

Hà Nội

53.

Nguyễn Hồng Khoái

Chuyên viên Tư vấn Tài chính, Hội viên CLB Kế toán trưởng toàn quốc, Hội viên hội Tư vấn Thuế Việt Nam, Hà Nội

54.

Nhà báo Lê Nguyên

Pháp

55.

Nhà thơ, nhà báo Trần Tiến Dũng

TP. HCM

56.

Uông Đình Đức

Cán bộ nghỉ hưu. TP. HCM

57.

TS Nguyễn Từ Huy

TP. HCM

58.

Nhà văn Lê Minh Hà

Đức

59.

Nhà báo, nhà giáo Nguyễn Ngọc Sơn

Hà Nội

60.

Dịch giả, giảng viên đại học nghỉ hưu Lê Mạnh Chiến

Hà Nội

61.

PGS TS Đỗ Ngọc Thống

Hà Nội

62.

Nhà văn Hoàng Lại Giang

TP. HCM

63.

Nhà văn Tiêu Dao Bảo Cự

Nguyên Phó Tổng biên tập tạp chí Lang Biang; nguyên Ủy viên trực Ban Thường vụ, Hội Văn nghệ Lâm Đồng, Đà Lạt

64.

TS Hà Sĩ Phu

Cán bộ nghỉ hưu, Đà Lạt

65.

Bác sĩ Võ Văn Cần

Canada

66.

Luật sư Nguyễn Hữu Liêm

Hoa Kỳ

Sunday, October 10, 2010

Đêm hội ngộ Quảng Đà - 2010 Las Vegas

Nguyễn Linh Giang: Lũ lụt ở Miền Trung và Những Lãnh Đạo Vô Cảm

Theo NguoiViet Boston

VIETNAM- FLOODS/Trong thời gian qua nếu thường xuyên theo dõi trên các kênh truyền hình thời sự thì ta đều thấy rằng đồng bào miền Trung đang hằng ngày vật lộn với lũ, phải chịu cảnh màn trời chiếu đất, ăn mỳ tôm sống để cầm hơi qua ngày với con lũ tồi tệ. Thông tin mới nhất cho biết có hơn 100 ngàn đồng bào đang lâm cảnh thiếu ăn vì lũ lụt, hơn 62 người bị chết và hơn 20 người hiện đang bị mất tích. Thiệt hại vật chất lên đến hàng trăm ngàn mỹ kim vì đường phố, cầu cống đã bị bão lụt tàn phá và mùa màng bị thất thu. Trong khi đó tại Hà Nội có một việc mà hẳn ai cũng biết đó là sự kiện 1000 năm Thăng Long. Tất nhiên đó là một sự kiện mà con dân nước Việt cần phải tổ chức một cách long trọng vì 1000 năm mới có một lần, nhưng có cần đến mức phải dùng đến “hàng tỷ đô la” hay không? Trong khi đồng bào miền Trung đang chịu cảnh đói rét diễn ra hàng ngày, hàng giờ? Số tiền chi ra để tổ chức cho một chuyện như vậy là quá tốn kém đối với một nước nghèo, phải liên tục vay nợ nước ngoài như Việt Nam.

Nếu như nói vì lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc, mọi người trên thế giới sẽ biết đến Việt Nam nhiều hơn, vì thế này vì thế nọ để biện minh cho việc dùng tiền hoang phí của mình thì các lãnh đạo Đảng CSVN đã lầm. Hãy nhìn sang bên kia bán cầu, tại đất nước Mê Xi Cô, để tổ chức ngày mừng độc lập 200 năm của họ, họ chỉ tốn có 40 triệu đô la mà thôi. Không lẽ như thế là họ có lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc kém hơn Việt Nam hay sao?

Người ta thường nói gieo nhân nào thì gặt quả nấy, ở trường hợp này thì câu này có vẻ chính xác.Vụ nổ ở sân Mỹ Đình chính là một sự minh chứng cho điều đó. Vụ nổ đó là một sự cảnh tỉnh cho các lãnh đạo đảng CSVN đấy. Các ông ủng hộ mỗi người một tháng lương cho đồng bào miền Trung ư? Số tiền các ông quyên góp nếu chia ra đầu người và để làm các công tác sau cơn lũ như khắc phục thiên tai, ổn định cuộc sống cho người dân, xây dựng lại các công trình thủy lợi, phòng tránh dịch bệnh cho người dân,… thì tôi tin chắc rằng nó sẽ không đủ. Đồng bào miền Trung cần nhiều hơn thế. Tới giờ, tôi vẫn ngờ vực chuyện chánh quyền nói rằng hủy bỏ việc bắn pháo hoa tại 29 điểm tại Hà Nội để lấy số tiền đó dùng để cứu trợ miền Trung. Có thật là tốt đẹp vậy không? Hay chỉ đơn thuần là ngưng bắn pháo tại 29 điểm để bù vào số pháo bị nổ tại sân Mỹ Đình rồi lại rêu rao là vì miền Trung ruột thịt.

Để thực hiện chương trình bắn pháo bông hoành tráng thì chuẩn bị nhiều pháo là điều tất yếu, vì nhá nước đã không thể kịp thời mua bù lại số pháo để mất trong vài ngày ngắn ngủi nên mới làm như thế mà thôi. Đừng có mà lòe thiên hạ. Lãnh đạo một nhà nước mà nói như thế mà không thấy ngượng miệng, nhục nhã hay sao?

Nếu lãnh đạo Đảng CSVN biết thương dân, thương nước thì ngay từ đầu đã giảm bớt chi phí tổ chức và các hoang phí không cần thiết, và dùng nó để đầu tư vào nhưng thứ khác tốt đẹp, cần thiết hơn như trường học, bệnh viện, đường xá, cầu cống, giao thông chẳng hạn. Các ông đã bao giờ nhìn thấy cảnh tượng 4 người nằm trên một chiếc giường bệnh bởi vì bệnh viện không còn chỗ hay chưa? Tôi nghĩ chắc là chưa. Nếu giảm bớt tiền tổ chức đại lễ để đầu tư thêm vào những việc như vậy thì đất nước Việt Nam sẽ hữu ích và tốt đẹp biết bao nhiêu. Tới lúc đó dù đại lễ không linh đình, không long trọng thì người dân Việt Nam sẽ không oán trách, khinh bỉ các ông như bây giờ.

Bây giờ việc cứu trợ đồng bào miền Trung là trên hết, tôi hy vọng sau buổi lễ hoang phí ngày 10-10 hôm nay, các lãnh đạo Đảng CSVN biết mình sẽ phải làm gì trước khi quá trễ.

Nguyễn Linh Giang–ĐDCND
Việt Nam – Ngày 10 tháng 10 năm 2010
www.ddcnd.org

Saturday, October 9, 2010

Thư ngỏ của một học giả hải ngoại nhân bức tâm thư của ông Nguyễn Trung

Theo Bauxite Vietnam

Đăng bởi bvnpost on 09/10/2010

image Kiên trì cho ra mắt liên tục các kiến nghị ngừng khai thác Bauxite tại Tây Nguyên từ hai năm nay, Nhóm khởi xướng BVN chúng tôi không lúc nào không lo lắng cho vận mệnh dân tộc một khi hậu quả của việc khai thác ấy phát tác, mà như nhiều nhà khoa học, nhà văn hóa Tây Nguyên học đã xem xét tận nơi và dự đoán, điều này là một nguy cơ kề cận chứ không còn xa xôi gì. Kể từ khi ông Đoàn Văn Kiển nói những lời “thánh tướng” với báo chí rồi rút lui không kèn không trống tới nay, bao nhiêu thực tế đáng buồn đã xảy ra trên nhiều ngành hoạt động kinh tế-xã hội, nó càng củng cố trong chúng tôi niềm tin sắt đá vào một sự cố không hay trước sau thế nào cũng xảy tới, với cách điều hành vĩ mô cũng như vi mô vốn có không ít điều đáng khuyến cáo ở các bộ phận lãnh đạo Nhà nước chúng ta. Thì nay, thảm họa vỡ hồ bùn đỏ của Hungary ngày 04-10-2010 tại vùng Ajka, cách thủ đô Budapest khoảng 160km về phía Tây Nam là một tấm gương nhãn tiền để những mối lo ngại của chúng tôi có dịp được kiểm chứng.

So về trình độ cũng như phương pháp xử lý kỹ thuật, kỹ sư và công nhân nước Hungary tất nhiên phải giàu kinh nghiệm hơn nước ta nhiều bậc. Trong khi chúng ta đã làm ăn rất ẩu lại bị chi phối nặng nề bởi quốc nạn tham nhũng khiến cho bất kỳ công trình gì trong tiến trình thi công đều trở nên méo mó so với dự kiến, không có công trình nào là không phải “khắc phục” một cách cực kỳ chật vật và vô cùng tốn kém sau khi hoàn thành. Trong khi chúng ta lại còn chịu sức ép bởi nhà thầu Trung Quốc mà việc xây những nhà máy điện vừa ì ạch vừa rất kém chất lượng mấy năm nay là một minh chứng sờ sờ chẳng cần tranh cãi. Thế thì, một thảm họa tương tự thậm chí khủng khiếp hơn tai họa của nước Hunggary nhiều lần liệu có tránh được hay không? Và nếu thảm họa xảy ra, ai sẽ là người chịu trách nhiệm trước dân tộc?

Nhà nước chúng ta vốn không có thói quen nghe những lời nói thẳng của chuyên gia. Nhà nước chúng ta vốn loạn các loại bằng cấp dỏm lại càng không có thói quen biết nhìn trước mọi vấn đề đòi hỏi chuyên môn sâu và có bản lĩnh cao, nhằm tránh đi nhiều sai lầm có thể đưa đất nước đến bên bờ vực thẳm mà vụ Vinashin là một trong nhiều thí dụ.

Lần này, chúng tôi khẩn thiết kính mong các bậc tai mắt trong cơ quan quyền lực hãy tự mình nhìn lại, nghĩ lại, cố lắng nghe lấy một lần những lời gan ruột của trí thức. Điều đó đương nhiên là vì sự an toàn của đất nước, vì sự sống còn của 85 triệu “con đỏ” của các vị, nhưng trước tiên chính là vì uy tín và quyền lợi của các vị, vì sự bền vững của chiếc ghế của các vị trong hiện thực, nhất là trong lòng dân. Dẫu biết rằng chính trị là một khoa học về những lời đưa đẩy, nhằm đạt được mục đích của mình (cũng chính là mục đích của vô số tập đoàn lợi ích làm thành chân rết đằng sau các vị), nhưng cũng xin mạnh dạn trình một lời nói thật: sự đưa đẩy tuy thế vẫn phải nương theo quy luật của cái đẹp, tức là giúp người ta cảm thấy đằng sau nó cái chân lý sâu xa ích nước lợi dân mà mình nhắm tới. Còn như cái cách làm đôi khi liều lĩnh, luôn luôn ban bố những quyết định “trời giáng” bất chấp dư luận, hoặc cái cách hò hét lớn tiếng giữa Quốc hội, để rồi khi va vào thực tế thì đụng đâu hỏng đó, chỉ béo bở cho một bộ phận nào thôi, thì nói cho cùng, đấy vẫn không phải là phong cách lớn của loại chính khách tầm cỡ, nếu không nói đó là hạ sách.

Bauxite Việt Nam

Québec ngày 6 tháng 10 năm 2010

Thư ngỏ gửi Giáo sư Nguyễn Huệ Chi và BBT Bauxite Việt Nam

Thưa Giáo sư và những nhân sĩ, trí thức… đã từng ký vào kiến nghị ngày 12 tháng 4 năm 2009,

Bức tâm thư của ông Nguyễn Trung là một lời kêu cứu khẩn thiết cho vận mạng đất nước và tiền đồ dân tộc chúng ta. Quả bom bùn đỏ thải từ khai thác bô-xít là một quả bom nổ chậm, và kẻ có thể châm ngòi là những người lạ, bom nổ thì toàn bộ vùng dưới Tây Nguyên khu khai thác Bô-xít thành địa ngục trần gian. Ô nhiễm do bùn đỏ thải từ chu trình biến quặng bô-xít thành aluminium tác động hàng trăm năm, và khả năng giải trừ ô nhiễm là bất khả, thậm chí không thể tưởng tượng nổi cho một quốc gia nghèo vào hạng thứ 11 trên thế giới như nước Việt Nam ta.

Hoàn toàn chia sẻ và đồng tình với bức thư ông Nguyễn Trung gửi Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam ở vai trò độc quyền lãnh đạo và Quốc hội, cơ quan tối cao như ghi trong Hiến pháp, tôi xin những ai cùng quan điểm với tôi lên tiếng, bất luận là người sống trong nước hay ở nước ngoài. Tôi đề nghị, nhân kỳ Đại hội thứ XI sắp tới, Giáo sư Nguyễn Huệ Chi, Nhà giáo Phạm Toàn, Giáo sư Nguyễn Thế Hùng cùng BBT Bauxite Việt Nam phát động một đợt thu chữ ký ủng hộ bức tâm thư của ông Nguyễn Trung. Đây là kiến nghị lần thứ hai, và mong lần này, những người đương quyền đương chức sẽ có những phản ứng đáp ứng nếp sống văn minh, công bằng và dân chủ.

Kính thư

TS Nguyễn Mạnh Hùng

Giáo sư Kinh tế, Đại Học Laval

Québec, Canada

Friday, October 8, 2010

Sau Hoa Đông, đến lượt Biển Đông dậy sóng ?

Theo RFI

Đội tàu với hàng không mẫu hạm Nimitz thuộc Đệ thất Hạm đội Hoa Kỳ hoạt động tại vùng Biển Đông.  Ảnh chụp ngày 15/02/2010.
Đội tàu với hàng không mẫu hạm Nimitz thuộc Đệ thất Hạm đội Hoa Kỳ hoạt động tại vùng Biển Đông. Ảnh chụp ngày 15/02/2010.
David Mercil/US NAVY
Thanh Phương

Bên lề hội nghị thượng đỉnh diễn đàn ASEM tại Bruxelles vừa qua, hai thủ tướng Naoto Kan và Ôn Gia Bảo đã có dịp gặp nhau để tạm thời chấm dứt một tháng quan hệ căng thẳng do vụ Nhật Bản bắt giữ tàu cá Trung Quốc ở khu vực các đảo đang tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư. Nhưng nếu như biển Hoa Đông đang dịu trở lại, thì đến lượt biển Hoa Nam, mà Việt Nam gọi là Biển Đông, có nguy cơ dậy sóng trở lại.

Báo chí quốc tế hôm 06/10/2010 đã đặc biệt chú ý đến giọng điệu rất cứng rắn của phía Việt Nam khi yêu cầu Trung Quốc phải trả tự do « ngay lập tức và vô điều kiện » cho 9 ngư dân và tàu cá bị bắt giữ từ ngày 11/9. Theo Thông tấn xã Việt Nam, đại diện Bộ Ngoại giao Việt Nam ngày 5/10 đã gặp đại diện Đại sứ quán Trung Quốc tại Hà Nội để phản đối quyết định xử lý của phía Trung Quốc. Phía Trung Quốc khẳng định tàu cá của Việt Nam đã sử dụng thuốc nổ để đánh cá cho nên họ quyết định xử phạt và chỉ thả tàu và ngư dân một khi họ nộp phạt.

Nhưng đại diện Bộ Ngoại giao Việt Nam xem lý do nói trên là « phi lý », khẳng định rõ là tàu cá nói trên chỉ mang theo các ngư cụ thông thường, tức là họ hoạt động bình thường tại vùng biển quần đảo Hoàng Sa thuộc chủ quyền Việt Nam. Đối với Hà Nội, việc lực lượng ngư chính Trung Quốc bắt giữ tàu cá và ngư dân Việt Nam là « hành động xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam ».

Theo nhận định của Ian Storey, một nhà phân tích thuộc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á của Singapore, được hãng tin AFP trích dẫn hôm 07/10, vụ này cho thấy cách đối xử nước đôi của Trung Quốc. Ông Ian Storey, việc Trung Quốc bắt giữ hàng trăm ngư dân Việt Nam trái ngược với thái độ của Bắc Kinh đối với vụ Nhật Bản bắt giữ thuyền trưởng Trung Quốc ngày 8/9. Trung Quốc đã liên tiếp đưa ra những lời đe dọa và cắt đứt các tiếp xúc ngoại giao cấp cao với Tokyo, đồng thời điều hai tàu ngư chính đến vùng biển Senkaku/Điếu Ngư. Mặc dù Nhật Bản đã thả thuyền trưởng từ cuối tháng 9, nhưng mãi đến hôm qua, Trung Quốc mới rút hai tàu ngư chinh đi.

Thái độ đạo đức giả của Trung Quốc trong tranh chấp chủ quyền

Đụng độ giữa Trung Quốc với Nhật Bản trên vấn đề biển Hoa Đông chắc chắn đã được Việt Nam theo dõi rất sát và bằng cách làm nổi rõ thái độ đạo đức giả của Trung Quốc trên vấn đề tranh chấp chủ quyền, Hà Nội hy vọng sẽ tạo thêm áp lực lên Trung Quốc. Như nhận định của giáo sư Carlyle Thayer, chuyên gia về Việt Nam thuộc trường Đại học New South Wales của Úc, do phản ứng của Trung Quốc về vụ Nhật bắt giữ thuyền trưởng, yêu cầu của Việt Nam sẽ cho thấy Trung Quốc không tỏ ra nhất quán.

Hai vụ ở biển Hoa Đông và Biển Đông diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng có nhiều hành động nhằm khẳng định chủ quyền trên vùng Biển Đông. Nhưng Hoa Kỳ cũng đã bắt đầu can thiệp vào vấn đề này khi đề nghị giải quyết trên cơ sở đa phương theo công pháp quốc tế.

Xem đây cũng là vấn đề quyền lợi quốc gia của Mỹ, Ngoại truởng Hillary Clinton đã từng tuyên bố chống lại việc sử dụng đe dọa hoặc vũ lực để xác định chủ quyền trên Biển Đông. Bắc Kinh đã bác bỏ những yêu cầu nói trên của Washington. Tại cuộc họp thượng đỉnh Mỹ-ASEAN vào tháng trước ở New York, hai bên cũng đã đồng ý với nhau về sự quan trọng của quyền tự do lưu thông trên biển, kể cả trên Biển Đông.

Như vậy, chắc chắn là vấn đề Biển Đông sẽ bao trùm cuộc họp ngày 12/10 tới tại Hà Nội giữa các Bộ trưởng Quốc phòng của ASEAN và các đối tác, trong đó có hai Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates và Trung Quốc Lương Quang Liệt.

Nhưng trong bối cảnh mà Washington và Bắc Kinh đẩy mạnh trở lại đối thoại về quốc phòng, liệu Việt Nam có thể trông chờ vào sự yểm trợ của Hoa Kỳ trong cuộc đụng độ có thể nổ ra với Trung Quốc ở Biển Đông ?